pb.annáll.is

Kosning vígslubiskupa er nýlega um garð gengin og fóru þær kosningar þannig:

Í Skálholtsbiskupsdæmi hinu forna var kosinn:
Valdimar Briem, prófastur á Stóra-Núpi, er hlaut 66 atkvæði af 84 atkvæðum, er greidd voru.

Áfram…

Fyrir nokkrum kvöldum var ég stödd í hinu vistlega skólahúsi er byggt var fyrir ekki mörgum árum til húsmæðraskólahalds hér á Akureyri. Þar voru þá samankomnar svo margar konur sem húsrúm leyfði og hlýtt kennslu í matargerð. Allar fóru þaðan þakklátar og ánægðar með árangur þeirrar fræðslu er þær höfðu hingað sótt. Það var bjart og létt yfir konunum, þær nutu þessarar fræðslu og hvíldarstunda. Þarna sá ég í raun rætast eina þá draumsýn og von, er við allar áttum fyrr á árum, konurnar, er stofnuðum og störfuðum í Húsmæðraskólafélagi Akureyrar.

Þannig hefst ,,bréf til blaðsins” sem húsmóðir á Akureyri hafði sent og fengið birt á bls. 5 í Degi (23.03.1955). Pistillinn þykir mér merkilegur og þess verður að hann sé lesinn. Í þeirri von að fleiri fái áhuga á málefnum gamla Húsmæðraskólans á Akureyri, birti ég bréf hennar hér í heild sinni. Hún heldur áfram og skrifar:

Áfram…

Ég tók mig til og skrifaði pistil til stuðnings við biskupsframboð dr. Sigurðar Árna Þórðarsonar, prests í Neskirkju. Mér þótti vænt um að geta drifið í því. Ástæðan er sú að ég er þess fullviss að biskupskápan muni klæða Sigurð Árna sérstaklega vel, ef við sem styðjum hann, gerum það á opinskáan, heiðarlegan og umfram allt málefnalegan hátt.

Pistilinn er að finna á sigurdurarni.is.

Það eru tvennar biskupskosningar framundan. Margt er skrafað af því tilefni. Sumir rita greinar eða pistla. Aðrir bæta við ummælum. Einstaka gera jafnvel hvorutveggja. Það er vel því miklu máli skiptir hvernig einstaklingur situr í biskupssæti að kjöri loknu. Í ummælum við slíkar greinar hef ég gjarnan hrópað: Ég kýs konu!

Í pistli á trú.is í dag velti ég þessum hlutum aðeins nánar fyrir mér. – Lesa pistil.

Í janúar stendur Glerárkirkju fyrir tvenns konar námskeiðum. Annars vegar munu sr. Arna Ýrr Sigurðardóttir og sr. Guðrún Eggertsdóttir verða með námskeiðið ,,Að ná áttum og sáttum” en það námskeið er ætlað fólki sem hefur staðið í skilnaði. Hins vegar mun ég [Pétur Björgvin Þorsteinsson djákni] verða með námskeiðið ,,Ást fyrir lífið” sem er hjónabandsnámskeið, ætlað fólki sem vill gera gott hjónaband  betra / góða sambúð betri.

Sjá nánar á www.glerarkirkja.is

Svo segja fornar þjóðsagnir, að einu sinni vildi svo til að biskupinn á Hólum, gleymdi hvenær jólin átti að halda. Var þá eigi annars kostur en að senda mann suður í Skálholt til að spyrja biskupinn þar, hvenær jólin ættu að vera.

Til þessarar sendiferðar var valinn maður sá er Ólafur hjet, kallaður muður. Lagði hann af stað með nesti og nýja skó, og skyldi vera sem fljótastur í förum.

Segir ekki af ferðum hans, fyr en hann er kominn á Sprengisand miðjan. Bar þá svo til að bróklindi hans gekk sundur, og er hann gerir að honum, sjer hann hvar kemur tröllskessa mikil ofan úr Hofsjökli og stígur hún stórum og nálgast Ólaf fljótt, og er hún á skamt til hans, kallar hún og segir:

Ólafur muður!
ætlarðu suður;
Þú verður nú að girða þig betur,
ef þú ætlar að róa á Stafnesi í vetur.

Ólafur lætur sér ekki bylt við verða og segir hann að nú ætli hann ekki suður til sjóróðra, heldur hafi svo leiðinlega viljað til að biskupinn á Hólum hafi steingleymt hvenær ætti að halda jólin, hefði hann því sent sig suður í Skálholt til þess að spyrja biskupinn þar um þetta, ef ske kynni að hann myndi það.

Tröllskessan rekur upp stór augu er hún heyrir þetta, og er sem hún verði hlessa. Loks segir hún: Ef hann Kristur litli Máríu son hefði gert annað eins fyrir okkur tröllin eins og þið mennirnir segið að hann hafi unnið fyrir ykkur, þá hefðum við ekki gleymt fæðingardeginum hans. En það er þjer að segja, Ólafur muður, að þarflaust er þjer að fara í Skálholt að þessu sinni, og skaltu nú þegar aftur snúa, enda mun ekki betur gera en á endum standi um heimkomu þína til Hóla og jólahaldið. Tók hún þá til skinntuðru er hún hafði við belti sitt, dró hún upp úr tuðrunni kver eitt lítið, fékk Ólafi og bað hann færa Hólabiskupi. Sagði hún að trauðla mundi biskup ruglast í jólahaldi eftir að hafa lesið og lært kver þetta.

Ólafur tekur við kverinu. Skilja þau nú tröllkonan og hann. Snýr hún upp til jökulsins, en Ólafur fer að ráðum hennar og snýr á heimleið. Fer hann nú sem hraðast, uns hann kemur heim til Hóla.

Gengur Ólafur þegar fyrir biskup segir honum hið ljósasta af ferð sinni, og ummæli tröllskessunnar, fær honum síðan kverið. Tekur biskup við því, horfir í það um stund, sjer Ólafur að biskup bregður litum og verður bilt; segir nú biskup að ekki sje seinna vænna að senda út um biskupsdæmið til þess að láta presta og prófasta vita um jólahaldið, því nú sjái hann að ekki sjeu nema þrír dagar til Þorláksmessu.

Kver það, er tröllkonan sendi biskupi; var íslenskt tímatal í ljóðum og hefur það því verið kallað “Tröllkonurím”; nú er það löngu týnt, en þó eru enn til nokkrar vísur úr því, þar á meðal þessi:

Þá þorra tunglið tínætt er, -
tel jeg það lítinn háska -
næsta sunnudag nefna ber
níu vikur til páska.

Síðan hafa Íslendingar fingrarímið; en nú er það einnig að týnast, og sú list að hverfa.

En jólin fundust aftur.

Öræfabarnið íslenska mundi betur jólin, heldur en biskupinn á Hólum.

Síðan hafa jólin aldrei týnst á Íslandi.

(Úr Lesbók Morgunblaðsins, bls. 411-412, 24. desember 1929)

Í pistli dagsins á trú.is segi ég m.a.:

Lesa pistil á trú.is.

Jörg Alt er Jesúíti og býr í Nürnberg í Þýskalandi. Hann komst í fréttirnar nýverið með kröfu sinni um nýjan skatt: Fjármagnsflutningsskatts. Ástæðan að baki þessarar kröfu er staðan í Grikklandi sem að hans mati er að hluta til komin vegna þess hve fjármagnsmarkaðurinn fær að vera afskiptur og frjáls. Jörg er líka einn af stofnendum átaks í Þýskalandi sem snýst um fátækratíund af öllum fjármagnshreyfingum í Þýskalandi. Semsagt, farið er fram á að þau sem standa í því að flytja peninga, þ.e. færa fjármagn til, sérstaklega á milli landa en einnig innanlands styðji við þá sem ekki eiga peninga. Sjá meðal annars hér!

Eitt af þeim vefsvæðum sem ég heimsæki á hverjum degi er vefur HUMAN RIGHT WATCH. Þar ræður Kenneth Roth ríkjum, eða öllu heldur þar er sagt frá því sem hann og starfsfólk hans kemst að í gegnum rannsóknarvinnu sína varðandi það hvernig ríki eru að standa sig þegar kemur að mannréttindum. Við þurfum á fólki eins og Kenneth Roth að halda í þessum heimi, fólki sem er óhrætt við að beita faglegum, viðurkenndum vinnubrögðum þannig að hægt sé að benda á – á trúverðugan hátt – þau ríki, samtök, einstaklinga … sem þverbrjóta mannréttindi. Samtökin hafa m.a. nýverið birt skýrslu um eitrað ástand í fjórum héruðum Kína og hvatt bandarísk stjórnvöld til að láta af hernaðarstuðningi við ríki sem hafa ekki sagt að fullu skilið við barnahernað (málefni sem ég fjallaði líka um hér á annál í gær).

Evangelísku fríkirkjurnar í Þýskalandi eiga margar aðild að regnhlífasamtökum fríkirkna sem bera heitið ,,Vereinigung Evangelischer Freikirchen” skammstafað VEF. Forseti samtakanna er Ansgar Hörsting, en hann og samtök hans komust nýverið í fréttirnar vegna þess að þau sendu öllum þingmönnum á þýska þinginu (Bundestag) bréf þar sem farið er fram á að fósturskimanir sem fela í sér erfðagreiningu (e. Preimplantation genetic diagnosis) verði alfarið bannaðar. Fóstrið sé manneskja alveg frá því að eggið og sæði mætast. Tilgangur lífsins sé lífið sjálft en ekki hversu virk við getum verið (þ. “Sinn des Seins” wird durch die “Zweckmäßigkeit des Seins” ersetzt). Sjá m.a. hér.

Skáldið og fræðimaðurinn Henrik Arnold Wergeland (1808 – 1845) var mikilvægur frumkvöðull á sviði sjálfstæði þjóða, trúfrelsis og málfrelsis. Hann var ötull baráttumaður fyrir virkri þátttöku borgaranna í Noregi. Sýn hans var sú að virkni og þekking fólksins væri forsenda þróunar hins unga lýðræðisríkis. Þeir eru ekki margir Norðmennirnir sem hafa lagt jafn mikið til lýðræðis- og mannréttindafræðslu í Noregi eins og hann. Því fer vel á því að sú stofnun Evrópuráðsins sem nú hefur starfað í tæp tvö ár í Noregi og sér um menntun kennara í lýðræðis- og mannréttindafræðslu skuli bera nafnið hans: The European Wergeland Centre. Auðvelt er að muna vefslóðina þeirra: www.theewc.org.

Ronald S. Lauder er forseti alþjóðasamtaka gyðinga. Nýverið hrósaði hann bókum Benedikts XVI páfa um Jesú frá Nasaret. Í seinna bindinu tekur páfi fram að ekki megi kenna gyðingum um krossdauða Jesú frá Nasaret. Lauder fagnar þessum mikilvægu orðum frá páfa þó þau komi ekki fyrr en nú 2000 árum eftir umræddan atburð. Í gegnum aldirnar hafa gyðingar verið ofsóttir, gyðingaandúð hefur grasserað um alla veröld og hatri beint að þeim. Orð páfa eru þeim nú merki um samstöðu hans. – Sjá frétt um þetta frá því í vor á vef alþjóðasamtaka gyðinga.

Christine Bergmann er fyrrverandi ráðherra fjölskyldumála í Þýskalandi. Frá því snemma á árinu 2010 hefur hún sinnt því verkefni að stýra skýrslugerð um misnotkun á börnum í Þýskalandi. Nýverið skilaði hún lokaskýrslu (samantekt). Umfangið og afleiðingarnar komu þessar reynslumiklu konu á óvart. Samhliða skýrslugerðinni hefur skrifstofa hennar staðið fyrir baráttuherferð undir yfirskriftinni: Sá sem segir frá brýtur völd gerandanna” (þ. Wer das Schweigen bricht, bricht die Macht der Täter). Þessi þrjúhundruð blaðsíðna langa skýrsla gerir lýðum ljóst að þau sem hafa orðið fyrir kynferðislegu ofbeldi þrá flest að öðlast viðurkenningu á því að á þeim hafi verið brotið. Bergmann setur fram þá kröfu í garð stjórnmálamanna að brugðist verði við og meðal annars búin til viðmið um hvernig hægt sé að koma fjárhagslega til móts við þennan hóp fólks – þar dugi ekki jafnaðargreiðslur, heldur þurfi að horfa á hvert tilfelli fyrir sig. Sjá m.a. hér.

Þær fréttir bárust fyrir síðustu jól að ríkisstjórnin í Alþýðulýðveldinu Bangladess væri búin að koma því svo fyrir að Muhammad Yunus væri ekki lengur í stjórn Grameen bankans sem hann stofnaði til þess að veita fátækum örlán sem væri nokkurs konar hjálp til sjálfshjálpar, þ.e. ætlað til þess að þau gætu komið fótunum undir sig. En veldi og völd Grameen bankans virðast nú vera stjórnvöldum þyrnir í augum. Bankinn er með 8.300.000 viðskiptavini og 23.000 þjónustufulltrúa. Ekki eru allir á einu máli um ágæti bankans og var fjallað um það í norska sjónvarpinu (Brennpunkt) síðastliðið haust. Norska ríkisstjórnin brást við málinu og gerði skýrslu.

* Þau sem vilja lesa meira um þennan banka, geta til dæmis lesið þetta.

* Þau sem vilja styðja málstaðinn (koma Yunus aftur að) ættu að kynna sér starfsemi FRIENDS OF GRAMEEN - því baráttan er enn á fullu.

Stríð er hörmung sem erfitt er að koma orðum að. Hluti stríðsreksturs víða er að börn eru gerð að hermönnum, þau eru myrt og þau misnotuð. Það var ekki fyrr en fyrir um áratug að Sameinuðu þjóðirnar fóru að reyna að gera eitthvað í málunum. Radhika Coomaraswamy er manneskjan sem fer fyrir því átaki. Að mati Sameinuðu þjóðanna eru um 250.000 börn sett í hlutverk hermanna eða misnotuð í hernaði á einn eða annan hátt. Baráttan gegn barnahernaði gengur hægt en þó virðist miða í rétta átt. Eitt mikilvægt skref er birting lista yfir þá sem misnota börn í hernaði (aftast í þessari skýrslu). Tæplega 150 ríki hafa þegar skrifað undir viðauka við Barnasáttmálann gegn misnotkun á börnum í stríði (Ísland skrifaði undir fyrir 11 árum síðan). Lista yfir svörtu sauðina má finna hér. Endilega kynnið ykkur í þessu samhengi ZERO UNDER EIGHTEEN átakið, t.d. á Facebook. Sjá einnig hér og hér (á þýsku).